Spouwankers: wat zijn het en hoe gebruik je ze?

Ga je een spouwmuur isoleren of ben je aan het (ver)bouwen? Dan kom je vroeg of laat spouwankers tegen. Deze onopvallende pennen doen belangrijk werk: ze verbinden je binnenmuur, de isolatielaag en de buitenmuur met elkaar tot één stabiele constructie. Zonder spouwankers zou je buitenmuur letterlijk los staan.

In dit artikel lees je precies wat spouwankers zijn, wanneer je ze gebruikt, welke soorten er bestaan en hoe je ze stap voor stap plaatst.

Wat zijn spouwankers precies?

Een spouwanker is een dunne, lange pen van verzinkt staal of RVS. Die pen verbindt de binnen- en buitenmuur van een spouwmuur met elkaar, met de isolatielaag daar netjes tussenin.

Spouwankers worden standaard geleverd met kunststof pluggen. Samen vormen ze een slim systeem. Eerst plaats je de plug door de isolatieplaat heen in de muur. Daarna sla je het spouwanker in de plug, waardoor de plug uitzet en het geheel zich vastzet. Zo zit de isolatie meteen stevig op zijn plek.

Het deel van het anker dat uitsteekt, verwerk je vervolgens in de natte metselvoeg van de buitenmuur. Op die manier grijpen de binnenmuur, de isolatie en de buitenmuur in elkaar en vormen ze één samenhangend geheel.

De juiste maat spouwanker kiezen voor jouw situatie

Welke maat spouwanker je nodig hebt, hangt af van de dikte van je isolatielaag. Hoe dikker de isolatie, hoe langer het anker moet zijn. Gebruik dit overzicht als richtlijn:

Meet daarom altijd eerst de spouwbreedte en de isolatiedikte op voordat je spouwankers bestelt. Zo voorkom je dat je met te korte of te lange ankers komt te zitten.

Let ook op het materiaal. Verzinkte spouwankers zijn geschikt voor renovatie. Ga je nieuw bouwen? Dan schrijft het Bouwbesluit RVS spouwankers voor, omdat die beter bestand zijn tegen corrosie en langer meegaan.

Wanneer en waarom worden spouwankers gebruikt?

Spouwankers gebruik je zowel bij nieuwbouw als bij renovatie, telkens wanneer je een spouwmuur maakt of herstelt. In beide gevallen vervullen ze dezelfde belangrijke taak.

De reden dat ze zo belangrijk zijn, zit in het gedrag van je muren. De buitenmuur krijgt zon, regen, vorst en temperatuurschommelingen te verduren en 'werkt' daardoor veel meer dan de beschutte binnenmuur. Die twee muren bewegen dus niet gelijk.

Spouwankers vangen dat verschil op. Ze houden de constructie bij elkaar terwijl beide muren op hun eigen manier uitzetten en krimpen. Zit een spouwmuur slecht verankerd, dan komt die beweging nergens terecht en ontstaan er scheuren in het metselwerk of zelfs verzakking van de buitenmuur. De spouwankers voorkomen dat.

Stap voor stap spouwankers plaatsen

Of je nu doe-het-zelver bent of aannemer, met deze stappen plaats je spouwankers correct:

1. Boor de gaten voor. Boor door zowel de isolatieplaat als de binnenmuur met een betonboor van 8 mm. De lengte van de boor stem je af op de spouwdikte.
2. Bevestig de isolatieplaat. Zet de isolatieplaat met de plug vast tegen de binnenmuur, nog zonder het spouwanker erin. Zo blijft het metselwerk in deze fase comfortabel, zonder uitstekende onderdelen die in de weg zitten.
3. Plaats de spouwankers. Zodra de buitenmuur wordt gemetseld, sla je de spouwankers met een inslagpijp in de pluggen.
4. Verwerk de ankers in de voeg. Leg de uitstekende ankers in de natte metselvoeg, zodat ze de binnen- en buitenmuur definitief met elkaar verbinden.

Meer gereedschap dan een inslagpijp en een hamer heb je hiervoor niet nodig.

Hoeveel spouwankers heb je nodig per vierkante meter?

Volgens Eurocode 6 zijn minimaal twee spouwankers per m² wettelijk verplicht bij metselwerk. In de praktijk worden er drie tot vier per m² aanbevolen voor een stevige verankering.

Ligt de belasting of draagkracht van de muur hoger? Dan is vier spouwankers per m² de verstandige keuze. Je zit dan altijd goed.

Praktische tip: spouwankers worden meestal verkocht per doos van 250 stuks. Bereken daarom eerst het totale oppervlak van je muur, dan weet je precies hoeveel dozen je nodig hebt.

Veelgestelde vragen over spouwankers

Wat is het verschil tussen verzinkte en RVS spouwankers?

Verzinkte spouwankers zijn geschikt voor renovatieprojecten. Bij nieuwbouw schrijft het Bouwbesluit RVS spouwankers voor. Die zijn beter bestand tegen corrosie en gaan langer mee.

Welk gereedschap heb ik nodig om spouwankers te plaatsen?

Je hebt een passende betonboor (diameter 8 mm, met de lengte afgestemd op je spouwdikte), een inslagpijp en een hamer nodig. De inslagpijp is een verlengstuk waarmee je het spouwanker gecontroleerd in de plug slaat, ook als de spouw diep is.

Hoe weet ik welke maat spouwanker ik nodig heb?

De maat hangt af van de dikte van de isolatieplaten in je spouw. Meet de spouwbreedte en de isolatiedikte op en kies het spouwanker waarvan de maximale isolatiedikte bij jouw situatie past. Gebruik het overzicht eerder in deze blog als leidraad.